محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
330
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
شود ، دست ماليده ، از موضع بيفشارند و باشبّ بشويند . و به دستور ، شستن آن به صمغ عربى و اشنان همين اثر دارد . و گويند اثر پوست گردكان تر را به روغن و صابون بشويند . قلع رنگ خمر و نبيذ : به آب انار دان و قراقروط بشويند و بعد از آن ، به صابون . و گويند چون به گوگرد دود كنند ، زايل گردد . و به دستور ، اشنان و سركه در ترشى ترنج از مجربات است . شستن جامههاى رنگين كه تغيير ننمايد : قطف را در آب جوشانيده و لباس را به آن بشويند . جهت ثبات رنگ جامهها : خرنوب نبطى را كوفته ، بخيسانند و جامهها را به آن تر كرده ، بعد از آن هر رنگى كند ديگر زايل نمىگردد . قلع آثار روغنها : آرد جو را به دوغ آميخته ، به آن بشويند تا ازالهء چربى شود و چون لباس پشم سفيد را به روغن آلوده باشند ، مر صاف را بعد از تر كردن موضع به آن بپاشند و بسيار به دست ماليده و به آب سرد و صابون بشويند . و هرگاه پوست به چربى آلوده باشد ، نخاله گندم تا سه بار بر آن ريخته ، به دست بمالند و بيفشارند . و تصريح نمودهاند كه چون به زهرهء گوسفند و بز طلا كرده ، به آب اشنان و دفلى بشويند ، اثر جميع ادهان را از اقسام البسه زايل گرداند . هرگاه خواهند ناشسته زايل شود ، آهك و نمك را سائيده و بر موضع بپاشند و چيزى سنگين بر آن گذارند و بعد از مدتى بيفشارند . در قلع روغن بزرك و زيتون و روغن چراغ گفتهاند كه چون لباس ابريشم را به آن آلوده باشند ، سبوس گندم را جوشانيده ، موضع را به آب تر كرده ، به گوگرد بخور كنند . و در خواص الاشياء ، ازالهء آن از جامه پشمين نيز به دستور مذكور است . و چون لباس رنگين باشد ، اوّل به خطمى بشويند ، پس به آب اشنان و صابون . قلع آثار نفت سياه و سفيد : اوّل به دوشاب بشويند ، پس به آب باقلى كه گرم باشد . و جهت رفع بد بوئى آن ، اوّل به سركه و بعد از آن به آب گرم بشويند . و آب طبيخ باقلا ، مهره ، مجرب شمردهاند . و به دستور ، چون سيرِ كوفته و نمكِ نيم كوفته بر موضع بسيار به قوت بمالند و بعد از